Herenboeren

Home > Inwoners > Herenboeren

Herenboeren

Elke week verse groenten van het seizoen, lekker fruit, eitjes en (voor wie wil) heerlijk vlees en lekkere vleeswaren. En dat ‘gewoon’ van je éigen boerderij, verzorgd door je éigen boer. Herenboeren weten dat het kan, en hoe het voelt. (www.herenboeren.nl)

Concept

Het concept Herenboeren is een aanpak voor mensen die bewust en actief met hun eigen eten bezig willen zijn. Met een aantal inwoners zorgen zij voor hun eigen boerderij en beslissen samen wat zij produceren. De boerderij is in handen van een boer, de regie ligt bij de boer en alle leden.

Terugkijken

De talkshow kunt u hier bekijken, via het YouTube kanaal van gemeente Sint Anthonis. Voor de geïnteresseerden, die na het bekijken van de talkshow nog concrete vragen hadden, hebben wij op 30 november een vragenuurtje georganiseerd. Tijdens deze sessie was het mogelijk om u al uw vragen stellen. Het vragenuurtje is hier te bekijken

Talkshow

In de talkshow komen alle facetten aan bod rondom het concept Herenboeren;

  • Wat is het concept Herenboeren precies?
  • Waar komt dit concept vandaan?
  • En wat betekent het om Herenboer te zijn: Wat vraagt het van je?
  • Wat krijg je ervoor terug?
  • Welke rol(len) kun je pakken als Herenboer?
  • Wanneer kun je Herenboer worden?  
  • Hoe word je Herenboer?

Boudewijn Tooren, voorzitter van Herenboeren Wilhelminapark, vertelt over de praktische kant. Hij licht zijn ervaringen toe en vertelt hoe je met een grote groep Herenboeren een Herenboerderij als Wilhelminapark kunt beheren. Annemarie Spierings, voormalig gedeputeerde bij Provincie Noord-Brabant is een enthousiaste en zeer actieve vrijwilliger bij Herenboeren. Zij is zelf ook Herenboer en geeft haar beweegredenen weer om bij Herenboeren aan de slag te gaan. Marc van Asten is voorzitter van Herenboeren Landsmeerse Loop. Dit initiatief speelt in de gemeente Gemert-Bakel, waar nog voldoende ruimte is voor nieuwe Herenboeren om aan te sluiten. Wethouder Wouter Bollen vertelt tenslotte hoe het concept Herenboeren past binnen de transitie waar het buitengebied in zit en waar steeds meer ruimte is voor alternatieve manieren van voedselvoorziening.

Vragenuurtje en vragen

Tijdens het vragenuurtje zijn verschillende onderwerpen aan bod gekomen. Hieronder een overzicht van deze vragen en de antwoorden. Voor de volledigheid voorafgaand aan de beantwoording van de vragen duidelijk het onderscheid; de Herenboer is de particulier die zich aansluit bij het initiatief Herenboeren door het betalen van een startbedrag en jaarbedrag. De Herenboeren samen vormen de coöperatie van die betreffende boerderij. De boer runt de boerderij en is in dienst bij Herenboeren.  


Moet Herenboeren net als andere boerderijen aan dezelfde wet- en regelgeving voldoen?

  • Het snelle antwoord is JA!
  • Maar Herenboeren is een nieuw concept waarbij bestaande wet- en regelgeving nog niet past.
  • Op huidige tempo wet- en regelgeving aanpassen, dan komen we er niet.
  • Herenboeren Nederland is in gesprek met ministerie van LNV, onder meer over de vraag of er niet een aparte context moet worden gecreëerd voor kringlooplandbouw? Als transitie tussen gangbare landbouw en natuur.
  • Een Herenboerderij verkoopt niet aan de vrije markt, maar stelt alleen de producten beschikbaar voor haar leden. Er is geen kassa en we verkopen niet aan passanten.

Stel nu dat er een boer is in gemeente Sint Anthonis die boer van een Herenboerderij wil worden? Wie bepaalt of hij dan de boer kan worden?

  • Een boer/bedrijfsleider op een Herenboerderij moet aan een aantal criteria voldoen.
  • Herenboeren Nederland heeft deze criteria door ervaring opgesteld. 
  • Er bestaat een serieuze selectieprocedure met assessments.
  • Maar krijg je dan het groene vinkje ‘geschikt’, dan nog kan de coöperatie bepalen dat het niet doorgaat voor de boer.
  • Het is dus om twee kanten spannend. Want ook de coöperatie kan willen dat een boer dé boer wordt, maar dat Herenboeren Nederland ertegen adviseert.
  • Dan komt er óf een mentor bij óf er wordt gestart \met een leertraject.
  • In de praktijk heeft Herenboeren Nederland al ervaren dat een boer na een jaar of langer afhaakt, omdat hij onderschat wat boer zijn op een Herenboerderij betekent.

Wat als een boer afhaakt?

  • Boeren hebben een arbeidscontract met Herenboeren.
  • Soms klikt het niet op de plek en kan hij naar een andere plek.
  • Naast de boer op de boerderij heeft Herenboeren een poule van experts die van boerderij naar boerderij gaan om te ondersteunen, daar zou een boer die de boerderij niet kan of wil runnen ook naartoe kunnen.
  • De boeren komen in dienst bij de landelijke organisatie en worden lokaal gedetacheerd.
  • Zorg rondom HR en arbeid wordt landelijk geregeld.

Wat als gezinssamenstelling verandert?

  • De samenstelling per huishouden kun je twee keer per jaar wijzigen.
  • In het eeltplan wordt rekening gehouden met voor hoeveel monden we moeten produceren, altijd met + 10%, want er gaat altijd wel wat mis.
  • Ultieme wens van Herenboerderij is nutrient 0. Alles wat over blijft, blijft op de boerderij. Ten gunste van bijvoorbeeld de grond of het varken.
  • Een mooi voorbeeld om verspilling tegen te gaan bestaat in Boxtel; hier worden producten die over zijn nu iedere week gedoneerd aan de voedselbank, ter ondersteuning van de gevolgen van corona.
  • Leden kunnen ook extra monden aangeven en de producten vervolgens doneren aan de voedselbank.

Ziet u nog een andere rol weggelegd voor de gemeente?

Wethouder Wouter Bollen:

  • als gemeente gaan we het niet volledig regelen. Pachtgronden met contracten kunnen we niet zomaar beschikbaar stellen. Maar kunnen we wel op dezelfde manier, zoals bij andere boeren, kijken naar de mogelijkheden.
  • Zodra er een groep mensen aangeeft dit te willen trekken, kan de gemeente mee kijken en assisteren inzake bijvoorbeeld de wet- en regelgeving.
  • Voor Herenboeren gelden binnen de gemeente geen andere regels dan voor reguliere boeren, maar we willen wel samen in gesprek met Herenboeren kijken hoe we het mogelijk kunnen maken. Zo doen we dat als gemeente ook met andere boeren in ons gebied.

Boudewijn Tooren: 

  • de gemeente kan privaat-rechtelijk partner zijn. Herenboeren heeft in blauwdruk principiële pachtprijs van maximaal €1000,- per hectare. Op sommige boerderijen betalen we geen pachtprijzen, maar leveren we terug in natuurbeheer.
  • Een boerderij levert ook natuurherstel, sociale cohesie en gemeenschapszin.
  • Als je samen ergens voor gaat, is er altijd een goede oplossing te vinden.
  • Als gemeente in een controlerende rol gaat zitten is het heel erg vechten. Dan krijgen gesprekken een negatieve lading en dat willen we voorkomen.
  • In sommige gemeentes worden we zelfs weggezet als nieuwe vorm van intensieve veehouderij, in dat soort situaties is het moeilijk saemnwerken.

Hoe kunnen jullie in de winter fruit leveren?

  • Omdat we seizoensgebonden leveren, kunnen we dat momenteel nog niet.
  • We zijn aan het optimaliseren en kiezen voor nieuwe rassen.
  • Herenboeren is een reis, maar het antwoord op deze vraag moeten we ook nog inkleuren.
  • Van oudsher werd het geweckt, chutney of jam van gemaakt of sap.

Waar zit de gemeente Sint Anthonis in het proces?

  • We zitten nu middenin de transitie van ons buitengebied. Hierin kijken we ook met interesse naar alternatieve vormen van voedselvoorziening. 
  • Gemeentegronden proberen we klaar te maken voor de toekomst. Dat betekent ook een betere balans tussen de verschillende functies in het buitengebied. 
  • Wen onderscheiden in de gemeente woongebieden, agrarische gebieden, natuur en gemengd.
  • In het gemengd gebied zie je boerderijen van mensen die geen opvolging hebben, maar wel vakspecialisten zijn die met hun vak en natuur bezig willen zijn.
  • Voor hen is het een mooie kans om hun salaris te verdienen en boer te blijven.
  • In een gemengd gebied kan alles plaatsvinden. Daar zoeken we naar een goede mix.
  • Een Herenboerderij past prima bij het DNA van onze gemeente.

Moet je wekelijks afnemen? Wat als je een maand op vakantie gaat?

  • Het bedrijf en ook de kosten lopen de hele dag door.
  • Tijdelijk stopzetten kan dus niet. Maar je bent vrij om jouw producten voor de weken dat je het zelf niet kunt ophalen of opeten dit bijvoorbeeld aan je buurman/-vrouw of aan de voedselbank doneren.
  • Dit concept is veel meer gericht op onderdeel uitmaken van de coöperatie, bewust bezig zijn met de voedselvoorziening en niet zozeer op het afnemen van een groentepakket. 

Waar kun je kenbaar maken of je geïnteresseerd bent?

  • Op www.herenboeren.nl/ik-doe-mee
  • Of start zelf met 6/8 mensen een kartrekkersgroep.
  • Dan gaat Herenboeren in gesprek met de kartrekkersgroep en daarna met de gemeente en dan kan een initiatief echt starten.
  • Hoe mooi als hier de enige echte Oost-Brabantse Herenboerderij te starten.

Is het gekoppeld aan ‘Land van Ons’?

  • Herenboeren heeft contact met dit initiatief en er wordt afgestemd, maar er is geen directe samenwerking. .

Wat als ik vegetariër ben? Kan ik lid worden van de coöperatie zonder dat ik afneem? En andersom?

  • Je kunt aangeven dat je vegetariër bent en wekelijks alleen vegetarische producten afnemen.
  • Je kunt geen groentes krijgen of los koppen bij de de boerderij zonder lidmaatschap. Het is natuurlijk wel mogelijk de producten van een ander lid te ontvangen. 
  • Je kunt ook lid worden en de groentes niet meenemen, of doneren aan een ander.

Inspiratie

Bent u nieuwsgierig en wilt u alvast meer weten? Bekijk dan deze animatievideo of promotiefilm van Herenboeren. En wilt u zich nu al aanmelden om Herenboer te worden, ga dan naar de website van Herenboeren.